در حالی که ترافیک بینالملل کشور، افزایش قابل توجهی داشته است ولی هنوز وضعیت اینترنت ایران به حالت پیش از قطعیهای دی ماه ۱۴۰۴ بازنگشته است. امروز، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت این جمله را گفت و غیرمستقیم، پابرجا بودن اختلالات، محدودیتها و مشکلات مختلف در سطوح شبکه ایران را تایید کرد.
نزدیک به سه ماه از بازگشایی اینترنت پس از ۸۸ روز قطعی میگذرد و علیرغم وعدههای چندباره مسئولان برای بهبود وضعیت اینترنت و مصوبه «ستاد راهبری و ساماندهی فضای مجازی» برای بازگشت اینترنت به وضعیت پیش از دی ماه ۱۴۰۴، اکنون نه کاربران و انجمن تجارت الکترونیک یا سازمان نظام صنفی رایانهای کشور، بلکه خود مدیرعامل شرکت زیرساخت، متولی ورود اینترنت بینالملل به ایران، تایید میکند بهبود و افزایش ترافیک بینالملل ایران در ماههای اخیر، متوقف شده و کیفیت اینترنت هنوز به ۸ ماه پیش نرسیده است.
و سوال اینجا است که چرا هنوز اینترنت به وضعیت پیش از دی ماه ۱۴۰۴ بازنگشته است؟
محدودیتهایی هست که خارج از اختیار شرکت ارتباطات زیرساختاند
بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، در جمع خبرنگاران، با اشاره به تلاشهایی که برای بهبود کیفیت اینترنت در ماههای اخیر شده و حتی پهنایباند بینالملل کشور پیش از دی ۱۴۰۴، افزایش قابل توجهی یافته بود اما درباره شرایط فعلی شبکه کشور میگوید:
با وجودی که بخش قابل توجهی از کیفیت سرویس تحت تاثیر محدودیتهایی قرار داشت که در اختیار شرکت ارتباطات زیرساخت نبود، با پیگیریها، اقدامات فنی، پایش شبکه و توسعه مسیرها تلاش کردیم کیفیت سرویس را بهبود دهیم و در نتیجه شاهد افزایش ترافیک بودیم.
در واقع، میتوان نتیجه گرفت «بازگشت اینترنت» لزوماً به معنای بازگشت «کیفیت اینترنت» نیست؛ ضمن اینکه هنوز بسیاری از اختلالات عمدی و دستکاری شبکه، فیلترینگ و تغییر معماری یا مسدودی پروتکلهای مهم و تاثیرگذار روی کیفیت اینترنت مانند IPv6 یا UDP پابرجا هستند.
سه بار قطعی اینترنت در یک سال و ۶ ماه اختلال، میتواند هر گونه تلاش برای افزایش کیفیت اینترنت و بهبود پارامترهای شبکه را بیتاثیر کند. موضوعی که کاملا در تجربه کاربری مردم از اینترنت پس از بازگشایی و حتی اکنون که ۲.۵ از ۵ دی ماه میگذرد؛ نمود دارد.
افزایش ظرفیت شبکه، مشکل را حل نمیکند
مسئلهای که در ایام اخیر، زیاد شنیده میشود؛ حالا از سوی مردم یا کارشناسان و مدیرعامل زیرساخت به آن جواب داد؛ افزایش ترافیک و پهنایباند بینالملل است.
درست که شرکت زیرساخت مسئول اصلی تامین اینترنت بینالملل کشور و مدیریت آن است اما به دلایل مختلفی که بخشی در بالا اشاره شد؛ صرفا با افزایش ترافیک، مشکل کیفیت اینترنت حل نمیشود و چیزی که کاربر نهایی تجربه میکند؛ متفاوت از بحث میزان ترافیک ورودی است.
وضعیت فیلترینگ و محدودیت سرویسها، سیاستهای دسترسی، مسیرهای بینالمللی، شبکه اپراتورها، کیفیت DNS و مسیریابی و حتی وضعیت سرویس مقصد میتوانند در تجربه نهایی کاربر مؤثر باشند.
اکبری هم در جمع خبرنگاران تاکید کرد:
«اینکه ظرفیت و زیرساخت ارتباطی کشور افزایش پیدا کند، لزوماً به این معنا نیست که کاربر به همان نسبت اینترنت سریعتر، پایدارتر و آزادتر دریافت خواهد کرد».
وضعیت فعلی شبکه اینترنت کشور
فقط ۴.۵ درصد ترافیک IPv6 باز نشده و بیش از ۹۵ درصد ترافیک روی Ipv4 است. سهم ترافیک HTTP/3 تقریبا صفر است و UDP همچنان بسته است.
مردم هنوز محدودیتها و اختلالات مختلفی را تجربه میکنند؛ روی برخی اپراتورها و اینترنتها، ابزارهای دور زدن فیلترینگ باز و به راحتی وصل میشوند و برعکس در برخی سرویسها و اپراتورها، سرورهای بازی، فیلترشکنها و بسیاری از وبسایتهای خارجی، هنوز مسدود هستند.
اینترنت در همه دیتاسنترها قابل دسترسی نیست و اخیرا گزارش شده روی اینترنت مخابرات و برخی اینترنتهای ثابت دیگر، مسیر روتینگ بسته است ولی مثلا روی همراه اول باز است.
اگرچه در تابستان شاهد بهبود نسبی کیفیت اینترنت بودیم ولی همه آمار و ارقام نشان میدهند هنوز اینترنت به سطح مطلوب و حتی کیفیت پیش از دی ۱۴۰۴ بازنگشته است و هم مردم و هم اپراتورها، چالشهای مختلفی را تجربه میکنند.
جنگ، قطعی برخی از کابلهای فیبر نوری، دکلهای مخابراتی و حتی مراکز مخابراتی و ساختمانهایی که در آنها، دیتاسنتر و سرور و هاست شرکتها مستقر بود؛ باز هم روی کیفیت اینترنت تاثیرگذار بوده است.
اکبری میگوید بیش از ۷۰ تا ۸۰ سایت در این دوره راهاندازی شد تا نیاز اپراتورها و خطوط داخلی تأمین شود.
جمعبندی: هنوز معمای پیچیده تصمیمگیرندگان اینترنت ایران حل نشده
لپ کلام رئیس زیرساخت در جمع خبرنگاران یک حرف بود: محدودیتهایی هست که خارج از اختیار شرکت زیرساخت و وزارت ارتباطات است.
چقدر این جمله و مفهوم آن آشنا است و طی سالهای اخیر تکرار شده اما پشت پرده آن، مشخص نشده است.
کی این محدودیتها به پایان میرسد؟ معلوم نیست و هیچکس نمیداند!
رئیسجمهور هم در جمع خبرنگاران اشاره کرد در حال رایزنی با سران سه قوه و برخی مسئولان دیگر برای بازگشت اینترنت به شرایط قبل و بهبود کیفیت آن هستند اما همه ما خوب میدانیم که این وعده به هزار اتفاق ارتباط دارد …
نوشته چرا اینترنت هنوز به شرایط قبل از دی ۱۴۰۴ برنگشته است؟ اولین بار در شبکهچی. پدیدار شد.
