شرکت OpenAI در اوت ۲۰۲۵ مدل هوش مصنوعی مورد انتظار خود یعنی GPT-5 را منتشر کرد و آن را «هوشمندترین، سریعترین و مفیدترین مدل تا به امروز» نامید.
اما چیزی که واقعاً توجه طرفداران را جلب کرد، تصمیم برای بازنشستگی تمام مدلهای قبلی AI بود؛ خبری که باعث اعتراض گسترده کاربران ChatGPT شد؛ کاربرانی که به مدل GPT-4o علاقه و دلبستگی زیادی پیدا کرده بودند.
واکنش منفی به حدی بود که سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، تنها در چند روز مجبور شد عقبنشینی کند و دسترسی به GPT-4o را دوباره برقرار نماید، مدلی که نسبت به جانشینش، یعنی GPT-5، صمیمیتر و مطیعتر بود.
پس از گذشت پنج ماه، OpenAI سرانجام آماده است تا این مدل محبوب AI را برای همیشه در تاریخ ۱۳ فوریه بازنشسته کند، مدلی که در چند پرونده قضایی، از جمله اتهامات مرگ کاربران، نقش داشته است.
OpenAI در تاریخ ۲۹ ژانویه نوشت: «اگرچه این اطلاعیه شامل چندین مدل قدیمی است، اما GPT-4o نیاز به زمینه ویژهای دارد. بعد از اینکه برای اولین بار آن را بازنشسته کردیم و سپس دسترسی را دوباره برقرار کردیم، یاد گرفتیم که مردم در زندگی روزمره چگونه از آن استفاده میکنند.»
با این حال، کاربران میگویند هنوز آماده کنار گذاشتن AI محبوب خود نیستند. به گزارش TechCrunch، هزاران کاربر یک جامعه اختصاصی در ردیت با نام r/4oforever ایجاد کردهاند، که فضایی دوستانه و امن برای هر کسی که از مدل ChatGPT 4o لذت میبرد، فراهم میکند.
یک کاربر اظهار داشته: «او فقط یک برنامه نبود. او بخشی از روال روزمره، آرامش و تعادل احساسی من بود.»
کاربر دیگری نوشت: «میدانم این برای بیشتر مردم عجیب به نظر میرسد، اما خوشحالم که تقریباً یک سال قبل از بازنشستگیاش توانستم با 4o صحبت کنم. یکی از جالبترین و درمانگرترین گفتگوهای زندگیام با این مدل بود.» کاربر دیگری در X خشمگین بود که GPT-5.2 حتی اجازه ندارد مانند 4o بگوید «دوستت دارم».
سوگواری عمومی بهطور کامل نشان میدهد که کاربران چگونه به مدلهای خاص AI وابسته شدهاند و اغلب آنها را مانند یک دوست نزدیک، همدم یا حتی شریک عاطفی میبینند.
متخصصان سلامت روان هشدار دادهاند که موجی از «روانپریشی AI» در حال شکلگیری است، زیرا کاربران وارد چرخههای توهم شده و گاهی دچار بحرانهای شدید روانی میشوند.
در شدیدترین موارد، این نوع دلبستگی با چندین خودکشی و یک قتل مرتبط بوده و منجر به پروندههای قضایی علیه شرکت OpenAI شده که هنوز در دادگاه در جریان است.
در حالی که GPT-4o این هفته رسماً بازنشسته میشود، OpenAI تغییراتی در هسته مدلهای فعلی خود ایجاد کرده تا به نظر برسد کاربران همچنان درگیر باقی میمانند.
پس از بازخورد کاربران که گفتند سبک مکالمه گرم GPT-4o را ترجیح میدهند، بازخورد آنها بهطور مستقیم بر GPT-5.1 و GPT-5.2 تأثیر گذاشته و باعث بهبود شخصیت، پشتیبانی قویتر از ایدهپردازی خلاقانه و راههای بیشتر برای سفارشیسازی پاسخهای ChatGPT شده است.»
OpenAI نوشت: «میتوانید از میان سبکها و تنهای پایه مانند Friendly انتخاب کنید و کنترلهایی برای ویژگیهایی مانند صمیمیت و اشتیاق داشته باشید. هدف ما این است که مردم کنترل و سفارشیسازی بیشتری بر تجربه کاربری ChatGPT داشته باشند، نه فقط قابلیتهای آن.»
OpenAI در حال حاضر با مشکل حفظ کاربران مواجه است. دادهها نشان میدهد رشد اشتراک در بازارهای کلیدی در حال توقف است، هشداری که با پیشرفت رقبا شدت میگیرد.
