چرا Spider-Man: Shattered Dimensions هنوز هم یکی از بهترین بازیهای مرد عنکبوتی است؟
وقتی صحبت از بهترین بازیهای اسپایدرمن میشود، معمولا اسمهایی مثل سری Marvel’s Spider-Man به ذهن میآیند؛ اما برای من، یک بازی دیگر هم همیشه جایگاه ویژهای دارد: Spider-Man: Shattered Dimensions. اثری که در سال ۲۰۱۰ توسط استودیوی Beenox ساخته و در دورانی منتشر شد که بازیهای ابرقهرمانی هنوز فرمول ثابتی نداشتند. Shattered Dimensions نه فقط یک بازی خوب اسپایدرمن، بلکه یک ایده خلاقانه و جاهطلبانه بود که هنوز هم بعد از این همه سال، تجربهاش لذتبخش باقی مانده است.
درست است که بازی مانند برخی دیگر از عناوین مرد عنکبوتی یک جهان باز ندارد، اما در عوض یک آس دیگر در آستین خود حمل میکند. Shattered Dimensions تلاش کرد چهار نسخه متفاوت از مرد عنکبوتی را کنار هم قرار دهد و برای هرکدام گیم پلی و هویت مستقلی بسازد. خوشبختانه تلاش بازی صرفا به یک «تلاش» خلاصه نشد و بازی در این زمینه واقعا عملکرد خوبی از خود نشان داد.
بزرگترین نقطه قوت بازی بدون شک چهار اسپایدرمن متفاوت آن بود. بازیکن در طول بازی کنترل نسخههای مختلفی از مرد عنکبوتی را برعهده میگرفت: امیزینگ اسپایدرمن، اسپایدرمن نوآر، اسپایدرمن ۲۰۹۹ و آلتیمت اسپایدرمن. نکته مهم این بود که این چهار شخصیت فقط از نظر ظاهری فرق نداشتند؛ هرکدام واقعا حس و حال متفاوتی داشتند و گیمپلی مخصوص به خودشان را ارائه میکردند.

امیزینگ اسپایدرمن همان نسخه کلاسیک و آشنای پیتر پارکر بود؛ سریع، شوخطبع و متکی به مبارزات روان و آکروباتیک، مانند همان چیزی که از مرد عنکبوتی انتظار دارید. مراحل او بیشتر حس کمیکهای سنتی مارول را منتقل میکردند و طراحی رنگارنگشان دقیقا همان چیزی بود که از یک بازی اسپایدرمن انتظار میرفت.
در مقابل، اسپایدرمن نوآر فضای کاملا متفاوتی داشت. فضای سیاه و سفید، محیطهای تاریک، موسیقی مرموز و تمرکز روی مخفیکاری باعث میشد مراحل این شخصیت بیشتر شبیه یک بازی مخفیکاری باشند تا یک اکشن ابرقهرمانی معمولی. اسپایدرمن نوآر حس کاملا متفاوتی از سایر شخصیتها داشت و مراحل او بعضا مانند سکانسهای مخفیکاری Batman: Arkham Asylum بهنظر میرسیدند (در نظر داشته باشید که آرکام اسایلم در آن زمان یک بازی جدید و موفقیتی غافلگیرانه محسوب میشد).
اسپایدرمن ۲۰۹۹ هم به شیوه دیگری متفاوت بود، چرا که فضای بازی بهطور کل به یک شهر علمی-تخیلی منتقل میشد. مراحل او معمولا روی سرعت تمرکز داشتند و سقوط آزاد بین آسمانخراشهای نئونی و تعقیبوگریزهای سریع، هنوز هم از هیجانانگیزترین لحظات بازی هستند. Beenox بهخوبی فهمیده بود که آیندهنگر بودن صرفا به معنی تغییر ظاهر شهر نیست؛ بلکه باید حس حرکت و ریتم گیمپلی هم متفاوت باشد.
و در نهایت به شخصیت مورد علاقه من در این بازی میرسیم. آلتیمت اسپایدرمن مجهز به لباس سیاه سیمبیوت بود و با ترکیب تواناییهای خود و سیمبیوت، تهاجمیترین اسپایدرمن بازی بود. این نسخه خشنتر مبارزه میکرد، ضربات سنگینتری داشت و حتی دیالوگهایش هم حس متفاوتی منتقل میکردند. همین موضوع باعث میشد چهار شخصیت بازی واقعا چهار سبک بازی جداگانه باشند، نه صرفا اسکینهای مختلف.
یکی دیگر از دلایلی که Shattered Dimensions هنوز محبوب است، تنوع فوقالعاده ویلنهای آن محسوب میشود. بازی از آرشیو عظیمی از دشمنان اسپایدرمن استفاده میکرد؛ از کریون و همرهد گرفته تا هابگابلین، اسکورپیون، سندمن، جاگرنات و ددپول. هر باسفایت طراحی خاص خودش را داشت و بسیاری از آنها هنوز هم در ذهن طرفداران ماندهاند. مثلا مبارزه امیزینگ اسپایدرمن با کریون در یک دنیای جنگلی یا تقابل آلتیمت اسپایدرمن با ددپول که کاملا دیوانهوار و پر از شکستن دیوار چهارم بود، جزو لحظاتی هستند که نشان میداد سازندگان فقط به تنوع ظاهری اکتفا نکرده بودند و واقعا هر شخصیت حس و حال منحصر بفرد خود را داشت.

سیستم مبارزات بازی هم برای زمان خودش جذاب بود. درست است که امروزه سیستم کامبت بازی در مقایسه با سری Arkham و Spider-Man اینسامنیک سادهتر است، اما در سال ۲۰۱۰، ترکیب کمبوهای سریع، جاخالیها، ضدحملهها و حرکات هوایی Shattered Dimensions واقعا روان و سرگرمکننده بود. ضربات حس قدرت خوبی داشتند و انیمیشنها بهطرز جالبی نرم اجرا میشدند. مجددا هم باید بگوییم هر شخصیت سبک مبارزه خاص خود را داشت.
اما شاید یکی از چشمپوشیشده ترین ویژگیهای بازی، صداپیشگی فوقالعاده آن باشد. Beenox برای بازی از صداپیشههای افسانهای نسخههای مختلف اسپایدرمن استفاده کرد که برای طرفداران کمیک و انیمیشن حکم یک جشن واقعی را داشت. نیل پاتریک هریس صداپیشه امیزینگ اسپایدرمن بود، کریستوفر دنیل بارنز که بسیاری او را با انیمیشن دهه ۹۰ اسپایدرمن میشناسند، نقش نوار را بازی میکرد، دن گیلوزن صداپیشه Spider-Man and His Amazing Friends تبدیل به اسپایدرمن ۲۰۹۹ شد و جاش کیتون، صدای محبوب انیمیشن Spectacular Spider-Man، نقش آلتیمت اسپایدرمن را برعهده داشت.
از طرف دیگر، شخصیتهای شرور بازی هم توسط نامهای معروفی صداپیشگی شده بودند. استیو بلوم در نقش والچر و هابگابلین، نولان نورث در نقش ددپول، جان دیماجیو در نقش همرهد، جنیفر هیل در نقش سیلور سیبل و کالیپسو، تارا استرانگ در نقش دکتر اختاپوس ۲۰۹۹ و فرد تاتسیور در نقش کارنج تنها برخی از ستارگان حاضر در این بازی بودند. حتی روایت بازی هم توسط افسانه دنیای مارول یعنی استن لی انجام میشد. همین جزئیات کوچک باعث میشد Shattered Dimensions واقعا مثل یک نامه عاشقانه به تاریخ اسپایدرمن احساس شود.
شاید امروز بعضی بخشهای بازی کمی قدیمی به نظر برسند. مثلا مراحل کاملا خطی هستند و خبری از دنیای باز نیست. اما نکته جالب اینجاست که همین تمرکز روی طراحی مرحله باعث شده بازی ریتم بسیار خوبی داشته باشد. Shattered Dimensions هیچوقت وقت بازیکن را با فعالیتهای اضافی هدر نمیدهد و تقریبا همیشه اتفاق جذابی در جریان است.

شاید ناراحتکنندهترین بخش ماجرا این باشد که بازی سالهاست دیگر بهصورت دیجیتالی فروخته نمیشود. مشکلات مربوط به لایسنس مارول و اکتیویژن باعث شد Shattered Dimensions از فروشگاهها حذف شود و امروز تجربه قانونی آن بسیار سختتر از گذشته باشد. برای همین هم بسیاری از طرفداران هنوز امیدوارند که روزی اکتیویژن یا مارول نسخه ریمستر یا حداقل پورتی از این بازی برای پلتفرمهای مدرن منتشر کنند.
چون حقیقت این است که Shattered Dimensions فقط یک بازی نوستالژیک نیست؛ بلکه هنوز هم یکی از خلاقانهترین اقتباسهای دنیای اسپایدرمن به حساب میآید. بازیای که یک ادای دین واقعی به کمیکهای مرد عنکبوتی بود و شامل شخصیتهایی میشد که امروزه، بعد از حدودا ۱۶ سال، حالا به خودی خود جزو شخصیتهای محبوب دنیای مرد عنکبوتی هستند، همچون اسپایدرمن ۲۰۹۹ و اسپایدرمن نوآر که بهلطف انیمیشنهای Spider-Verse طرفداران زیادی پیدا کردهاند و حتی یکیشان بهزودی سریال مستقل خود را دریافت میکند.
بازی Spider-Man: Shattered Dimensions شاید از نظر فنی بهترین بازی مرد عنکبوتی نباشد، اما قطعا جزو خاصترینها و خوشساختترینهاست و امیدوارم این مطلب باعث شود بازیکنان بیشتری با این جواهر آشنا شوند.