تاریخ انتشار
یک ابررایانه در چین اکنون از رقبای آمریکایی خود پیشی گرفته و به قدرتمندترین ابررایانه جهان تبدیل شده است؛ این نخستین بار از سال ۲۰۱۷ است که یک رایانه چینی صدر فهرستی را تصاحب میکند که گاه معیاری برای سنجش توان فناورانه یک کشور به شمار میرود.
رایانه LineShine در شهر شنژن چین در تازهترین نسخه رتبهبندی TOP500 (منبع به زبان انگلیسی) که سهشنبه اعلام شد، ابررایانه آمریکایی El Capitan را از صدر پایین کشید. این ابررایانه چینی برای نخستین بار در این فهرست حضور پیدا کرده است.
با این حال چهار ابررایانه اروپایی در میان ده ابررایانه برتر قرار دارند. ابررایانه Jupiter در آلمان به رتبه پنجم سقوط کرده است.
ابررایانهها بهویژه برای پژوهشگرانی مفید هستند که میخواهند دادهها را گردآوری و تحلیل کنند، زیرا میتوانند محاسبات پیچیده را بسیار سریعتر انجام دهند و این امکان را فراهم میکنند که به برخی از پیچیدهترین چالشهای جهان، از کشف دارو گرفته تا پیشبینیهای آبوهوا و اقلیم یا شبیهسازی سیاهچالهها، بپردازند.
یکی از جالبترین کاربردهای ابررایانهها این است که در توسعه مدلهایی که در هوش مصنوعی استفاده میشود، نقش کلیدی دارند.
چه چیزی ابررایانه چین را تا این حد ویژه میکند؟
دانشمندان پروژه TOP500 اعلام کردند ابررایانه LineShine در مرکز ملی ابررایانه چین به توان عملیاتی ۲.۱۹۸ اگزافلاپس رسیده است؛ یعنی میتواند در هر ثانیه بیش از ۲ کوینتیلیون محاسبه انجام دهد.
ابررایانه El Capitan در آزمایشگاه ملی لارنس لیورمور دولت آمریکا در ایالت کالیفرنیا اکنون در رتبه دوم قرار دارد و بالاتر از دو ابررایانه دیگر آمریکایی در آزمایشگاههای ملی تنسی و ایلینوی است. این پنج سامانه تنها ابررایانههای اگزاسکیل در جهان هستند که عملکردشان بهطور عمومی تایید شده است.
LineShine با دیگر رایانههای پرقدرت تفاوت دارد، زیرا بهطور کامل بر تراشههای معمولی رایانه یعنی پردازندههای مرکزی یا CPU متکی است و از پردازندههای گرافیکی یا GPU که معمولا در کاربردهای هوش مصنوعی استفاده میشود، بهره نمیگیرد. بر اساس گزارش TOP500، این سامانه برای کارکرد خود به حدود ۴۲.۲ مگاوات برق نیاز دارد.
در همین حال، لی کیانگ نخستوزیر چین روز چهارشنبه از پیشرفتهای فناورانه این کشور دفاع کرد و آنها را فرصتی برای جهان توصیف کرد نه تهدیدی.
او همچنین گفت که یارانههای سنگین دولتی چین عامل اصلی رشد سریع صنایع پیشرفته این کشور نبوده است، در حالی که مقامهای غربی گلایه دارند حمایت دولتی چین از صنایعی از هوش مصنوعی گرفته تا خودروهای برقی به این کشور برتری رقابتی ناعادلانهای داده است.
دومین مقام ارشد چین این اظهارات را در سخنرانی خود در نشست افتتاحیه مجمع سالانه رهبران آینده مجمع اقتصاد جهانی، معروف به «داووس تابستانی»، بیان کرد؛ نشستی که این هفته در شهر ساحلی دالیان در شمال شرق چین برگزار میشود.
او اذعان کرد که نگرانیهای جهانی درباره نوآوریهای فناورانه چین رو به افزایش است و برخی از منتقدان با استفاده از اصطلاح «China Shock 2.0» رونق فناوریهای پیشرفته این کشور را تهدیدی برای بسیاری از اقتصادهای پیشرفته میبینند.
او گفت این وضعیت باید به عنوان «China Opportunity 2.0» دیده شود.
لی گفت از منظر توسعه جهانی، «China Opportunity 2.0» به معنای دسترسی گستردهتر به فناوریهای پیشرفته و تقسیم گستردهتر مزایا است.
اروپا در چه جایگاهی قرار دارد؟
این پنج سامانه تنها ابررایانههای اگزاسکیل در جهان هستند؛ عنوانی که اگرچه چشمگیر به نظر میرسد، در واقع فقط معیاری برای سرعت و تعداد عملیاتی است که یک ابررایانه میتواند در هر ثانیه انجام دهد.
از دیگر کشورهایی که ماشینهایشان در فهرست ده ابررایانه برتر قرار دارد میتوان به ایتالیا، سوئیس و ژاپن اشاره کرد. در جمع بیست ابررایانه برتر، اسپانیا، فنلاند، هلند و بریتانیا نیز حضور دارند.
اتحادیه اروپا سال گذشته طرحی ۲۰ میلیارد یورویی برای ایجاد مراکز مجهز به ابررایانهها رونمایی کرد تا با استفاده از آن و از طریق ایجاد «کارخانههای عظیم هوش مصنوعی» نسل بعدی مدلهای هوش مصنوعی توسعه یابد؛ کارخانههایی که همکاری میان مراکز ابررایانهای، دانشگاهها و کسبوکارها را به هم پیوند میدهند.
