نگارش از Laila Humairah
تاریخ انتشار
در پنجمین دوره رویدادی که برگزارکنندگان آن را «جشنواره آزادی دیجیتال» مینامند، بحثها درباره بلاکچین از بیتکوین و سفتهبازیهای رمزارزی فراتر رفت.
تمرکز بر پرسش بزرگتری قرار گرفت: آیا فناوری غیرمتمرکز میتواند قدرت فزاینده غولهای فناوری بر داده، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال را به چالش بکشد؟
محور اصلی این بحث این است که آیا وب۳ میتواند به وعده اولیه خود عمل کند؛ یعنی اینترنتی که در آن کاربران واقعا مالکیت و کنترل زندگی دیجیتال خود را در دست دارند.
شعار «اعتماد کمتر، اما حقیقت بیشتر» بهعنوان یکی از محورهای اصلی این اجلاس مطرح شد؛ این ایده که هرچند اعتماد به نهادها رو به فرسایش است، اما میتوان از فناوری برای ساختن سامانههای قابلراستیآزماییتر استفاده کرد.
توسعهدهندگان، اقتصاددانان و فعالان در حال بررسی این هستند که بلاکچین چگونه میتواند شیوه مالکیت و بهاشتراکگذاری اطلاعات دیجیتال را دگرگون کند.
بیل لبون، معاون عملیات فنی در بنیاد وب۳، معتقد است دادههای شخصی به یکی از باارزشترین داراییها در اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است.
او گفت: «در طول یک عمر دیجیتال، هر فرد بدون آن که بداند حدود ۱۶۲ هزار دلار (۱۴۱ هزار یورو) ارزش به شرکتهای مختلف میدهد» و افزود که اوجگیری هوش مصنوعی، پرسشها درباره مالکیت داده را از همیشه حساستر کرده است.
او گفت: «خطر هوش مصنوعی اغلب در دادههایی است که از شما میگیرد. آنچه نمیخواهیم این است که به اطلاعات خاص شما آگاه شود.»
نبرد بر سر قدرت دیجیتال
از نگاه یانیس واروفاکیس، اقتصاددان و نویسنده، این بحث در نهایت به این پرسش برمیگردد که چه کسی کنترل زیرساختهایی را در دست دارد که جامعه مدرن را شکل میدهند.
این وزیر پیشین دارایی یونان مدتهاست استدلال میکند که غولهای فناوری نفوذی بیسابقه بر سامانههای دیجیتال انباشتهاند و چیزی را پدید آوردهاند که او آن را «تکنوفئودالیسم» مینامد.
او گفت: «هر نظام سیاسی که به دلیل این تعارض میان منافع اکثریت و منافع اقلیت ناپایدار باشد، فقط از راه اقدام دموکراتیک قابل اصلاح است.»
او در عین اذعان به کاربردهای مفید وب۳ همچنان نسبت به اینکه فناوری بهتنهایی بتواند بر سلطه غولهای فناوری غلبه کند بدبین است.
بلاکچین برای خیر عمومی
دیگران در این اجلاس بر این باورند که هرچند وعدههای اولیه وب۳ زیر سایه سفتهبازیها قرار گرفته، اما سامانههای غیرمتمرکز هنوز میتوانند پشتیبان الگوهای بدیل اقتصادی باشند.
جاشوا داویلا، بنیانگذار «بلاکچین سوسیالیست»، معتقد است بلاکچین میتواند به جوامع کمک کند شکلهای تازهای از مالکیت جمعی بسازند.
او گفت: «الهام گرفته از اقتصاد همبستگی موجود، مثل بانکها و جنبشهای تعاونی، مجموعهای از برنامهها ساختهایم تا بکوشیم ارزهای محلی و تعاونیهای اعتباری را در یک چارچوب واحد گرد هم بیاوریم.»
او افزود: «ایده ما این است که شما جایی داشته باشید که پولتان را در آن بگذارید و سودی که از آن پول ایجاد میشود نه به شرکتهای بزرگ، بلکه به همان چیزهایی برود که خودتان از آنها حمایت میکنید.»
همزمان با شتاب گرفتن رقابت برای کنترل زیرساختهای دیجیتال بر اثر رشد هوش مصنوعی، هم حامیان و هم منتقدان وب۳ غیرمتمرکزسازی را فرصتی برای بازتوزیع قدرت میبینند؛ هرچند بهشدت بر سر اینکه آیا این فناوری میتواند بدون ایجاد شکلهای تازهای از نابرابری به این هدف برسد اختلاف نظر دارند.
