تاریخ انتشار
افزایش استفاده از هوش مصنوعی بخشهای مختلف را به یک گذار سریع وادار کرده و خرید نیز از این قاعده مستثنا نیست.
در سال ۲۰۲۵ یکچهارم مصرفکنندگان از ابزارهای خرید مبتنی بر هوش مصنوعی مولد استفاده کردهاند و ۳۱ درصد دیگر قصد دارند در آینده آنها را به کار بگیرند.
این یافتهها در گزارش تازه شرکت فناوری اطلاعات کپژمینی آمده که بر پایه پاسخهای مصرفکنندگان در سراسر جهان و مصاحبه با مدیران خردهفروشی تهیه شده است.
درین یانگ، معاون اجرایی و مسئول جهانی محصولات مصرفی و خردهفروشی در کپژمینی گفت: «برندها باید از بهینهسازی برای جستوجو فراتر بروند و برای انتخاب بهینه شوند.» «موفقیت هرچه بیشتر به انتخاب شدن توسط الگوریتمها وابسته است، نه فقط پیدا شدن توسط مصرفکنندگان.»
در عمل، خریداران میتوانند به شیوههای مختلف از هوش مصنوعی استفاده کنند؛ چه خرید مستقیم از طریق چتبات انجام دهند، چه از الگوریتمها برای مشاوره بهره ببرند یا به دستیار مجازی اجازه دهند به جای آنها پول خرج کند.
برای نمونه، سال گذشته اوپنایآی اعلام کرد که به کاربران آمریکایی امکان میدهد کالاهای اتسی، شاپیفای و والمارت را از طریق چتجیپیتی خریداری کنند.
شرکتهای دیگر مانند آمازون محتاطتر بوده و با مسدود کردن خزندههای اوپنایآی، دسترسی به فهرست کالاهای خود را محدود کردهاند. آمازون با تمرکز بر برنامههای هوش مصنوعی خود امیدوار است کنترل بازار تبلیغات تجارت الکترونیک را حفظ کند.
به گفته کپژمینی، ۶۳ درصد از مصرفکنندگان نظرسنجیشده میخواهند هوش مصنوعی مولد محتوای خریدِ فوقشخصیسازیشده ارائه کند، هرچند نگرانیها درباره این فناوری همچنان پابرجاست. برای نمونه، ۷۱ درصد پاسخدهندگان گفتهاند نگران نحوه استفاده هوش مصنوعی مولد از اطلاعاتشان هستند.
تمایل به کمک انسانی نیز همچنان قوی است و ۶۶ درصد شرکتکنندگان از پشتیبانی انسانی در لحظه خرید استقبال میکنند. کپژمینی گفت: این یعنی برندها باید «ترکیبی متعادل از سهولت دیجیتال و پشتیبانی انسانی» ارائه کنند.
بهطور مشخص، چتباتهای راهنما در وبسایت شرکتها که با هدف ارائه پشتیبانی فوری و شبانهروزی طراحی شدهاند، چندان محبوب نبودند و فقط ۵۷ درصد پاسخدهندگان را راضی کردند.
جلب نظر رباتها
طبق این گزارش، خردهفروشان باید خود را با عصر تازه خرید سازگار کنند؛ در غیر این صورت از رقبا عقب میمانند.
برای جلب توجه رباتهای هوش مصنوعی، شرکتها باید دادههایی قابل خواندن برای ماشین، بهطور پیوسته بهروزرسانیشده و غنیشده با ویژگیهای محصول ارائه کنند. این کار باعث میشود فناوری بتواند محصولات را در زمان واقعی تفسیر، نمایان و توصیه کند.
ابزارهای هوش مصنوعی بیشتر به توصیه شرکتهایی گرایش دارند که درباره کالاهای خود زمینهای دقیق ارائه میکنند، زیرا ربات راحتتر میفهمد این کالا برای چه کسی طراحی شده و چرا مناسب است.
کپژمینی گفت: منابع ثالث مانند بررسیها و امتیازها نیز اهمیت دارد، چون بر نحوه توصیف کالا یا برند توسط مدلهای زبانی بزرگ تاثیر میگذارد.
با نگاه به آینده، تداوم محبوبیت خرید از طریق چتباتها به عوامل متعددی وابسته است. یکی از پرسشهای کلیدی به میزان تمایل شرکتهای هوش مصنوعی به تبلیغات مربوط میشود. اگر دستیارهای خرید مملو از تبلیغات شوند، احتمال دارد اعتماد مصرفکنندگان به توصیههای آنها کاهش یابد.
بهرهگیری از گذار
کپژمینی گفت: وقتی نوبت به خدمات هوش مصنوعی اختصاصی شرکتها میرسد، مهم است که فناوری با ترجیحات مصرفکننده سازگار شود.
به عبارت دیگر، برندهای متمایز تجربههای متنوع خرید را در یک رابط ارائه میکنند. برخی کاربران دوست دارند خودشان جستوجو کنند و برخی دیگر ترجیح میدهند توصیههای مرحلهبهمرحله دریافت کنند که هر دو با ابزارهای هوش مصنوعی قابل تامین است. پیشنهادهای نوآورانه شامل قابلیت «پوشیدن مجازی» برای لباس یا لوازم جانبی و نیز «مشاوران سبک مبتنی بر هوش مصنوعی» است.
این گزارش تاکید کرد: شفافیت و کنترل پیرامون این فناوری نیز حیاتی است. اکثریت خریداران میخواهند برای دستیارهای دیجیتال محدودیتهای سختگیرانهای مانند سقف هزینه تعیین کنند و ۶۳ درصد میخواهند خریدهای آغازشده توسط هوش مصنوعی را تایید یا رد کنند.
۶۷ درصد دیگر میخواهند برندها تبلیغات و محتواهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی را برچسبگذاری کنند که نشاندهنده تمایل به کنترل انسانی در همه مراحل است.
