فرانسوا چیجونگ وو، معاون وزیر خارجه تایوان، در گفتگو با یورونیوز نکست میگوید که شاید تایوان برای بیشتر اروپاییها دور به نظر برسد، اما تسلط چین بر این جزیره از واشنگتن تا توکیو موجی از شوک به راه خواهد انداخت.
او هشدار داد: «اگر چین به تایوان حمله کند، فرانسه، اروپا، ایالات متحده آمریکا و ژاپن همگی تحت تاثیر قرار میگیرند. تایوان در وضعیت بسیار بدی قرار میگیرد، شما هم همین طور».
معاون وزیر این ادعای چین را که تایوان از پایان جنگ داخلی چین در سال 1949 بخشی از خاک آن کشور به شمار میرود رد میکند. پکن هرگز استفاده از زور برای آوردن این جزیره خودگردان زیر کنترل خود را منتفی ندانسته و از به رسمیت شناختن آن به عنوان یک کشور مستقل سر باز میزند و پافشاری میکند که در سطح بینالمللی از عنوان «تایپه چینی» برای آن استفاده شود؛ عنوانی که بازتابدهنده موضع چین است مبنی بر این که تنها «یک چین» وجود دارد و تایوان بخشی از آن است.
خود تایوان به طور رسمی با نام «جمهوری چین» شناخته میشود؛ نامی که به دولتی برمیگردد که پس از باختن جنگ داخلی به نیروهای کمونیست مائو تسهتونگ به این جزیره گریخت.
وو میگوید: «تاریخ تایوان بسیار پیچیدهتر از این روایت ساده است که این سرزمین همیشه بخشی از چین بوده، این جزیره در دورههای مختلف تحت حاکمیت هلندیها، اسپانیاییها، امپراتوری چینگ و ژاپن بوده است».
به گفته او، دودمان چینگ بیش از صد سال تنها بر بخشی از تایوان اداره داشت، اما فقط در فاصله سالهای 1885 تا 1894 بود که برای این جزیره اهمیتی واقعی قائل شد و آن را به سطح یک استان ارتقا داد؛ تنها ده سال توجه راهبردی جدی که ادعاهای امروز چین درباره حاکمیت پیوسته بر تایوان را زیر سوال میبرد.
او گفت: «چین تنها کشوری نبود که آنجا حضور داشت» و استدلال کرد که این پیشینه تاریخی جاهطلبیهای پکن را توجیه نمیکند.
این جزیره در ادامه برتری فناورانهای ایجاد کرده که جهان به آن وابسته است. به طور خاص، شرکت صنایع نیمهرسانای تایوان (تیاسامسی) بیش از 90 درصد پیشرفتهترین تراشههای نیمهرسانای جهان را تولید میکند.
این فناوری برای هوش مصنوعی، رایانش با کارایی بالا، تلفنهای هوشمند و سامانههای نظامی حیاتی است.
سپر سیلیکونی
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، هفته گذشته تایوان را «بهترین زنجیره تامین جهان» و «کانون انقلاب هوش مصنوعی» نامید.
با وجود این که آمریکا و چند کشور دیگر اکنون میکوشند صنعت تراشهسازی را به داخل مرزهای خود منتقل و بازتولید کنند، دستکم در آینده نزدیک به تایوان نخواهند رسید، چون تسلط بر این فناوری به دههها زمان نیاز دارد و تایوان از دهه 1970 توانمندیهای خود را در تولیدات فوق دقیق گسترش داده است.
وو گفت: «حدود 70 درصد همه نیمهرساناها در تایوان تولید میشود، همین طور 95 درصد پیشرفتهترین تراشهها و 100 درصد تراشههایی که برای کاربردهای هوش مصنوعی ساخته میشوند».
او افزود: «در یک سانتیمتر مربع نیمهرسانا، به اندازه نوک یک انگشت، جایی بسیار کوچک، تایوانیها میتوانند بیش از 10 میلیارد جزء الکترونیکی را جا بدهند. این دانش ماست. ما اراده داریم آن را با کشورهای دموکراتیک، حتی به سود بشریت، به اشتراک بگذاریم».
وو گفت بیش از 60 هزار کانتینر از تنگه تایوان عبور میکند؛ تنگهای به پهنای 180 کیلومتر که جزیره تایوان را از خشکی آسیا جدا میکند. او برآورد میکند این رقم سه برابر تعداد کانتینرهایی است که از کانال پاناما و کانال سوئز میگذرند.
او گفت: «میتوانید تصور کنید اگر چین به تایوان حمله کند یا حتی محاصرهای پیرامون این جزیره برقرار کند، منافع جهان تا چه حد آسیب خواهد دید».
او با اشاره به این که ثبات این منطقه «مسئولیتی جهانی» است افزود که تایوان «سادهلوح نیست».
او گفت: «چرا فرانسه باید از تایوانیها دفاع کند؟ ما هرگز کشوری فرانسوی نبودهایم، چرا فرانسه باید چنین کاری بکند؟ اما فرانسه منافع بسیار مهمی در این منطقه دارد و خود یک کشور هندوپاسیفیک است» و افزود همین موضوع درباره دیگر کشورهای اروپایی هم صدق میکند.
در مقابل، تایوان نیز منافع پررنگی در اروپا دارد. ماشینهای پیشرفته فوتولیتوگرافی مورد استفاده در تولید نیمهرساناها از هلند میآید، اپتیکهای فوق دقیق از شرکت آلمانی زایس، گازهای صنعتی از شرکت فرانسوی ایر لیکید و ابزارهای طراحی تراشه از مرکز ایمک در شهر لوون بلژیک تامین میشود.
او گفت: «تمام اروپا در همان یک سانتیمتر مربع سیلیکون جای گرفته است».
در همین حال، شرکتهای تایوانی در اروپا در حال ایجاد مشارکت و راهاندازی فعالیتهای تازهاند. در تازهترین نمونه، غول تایوانی فاکسکان و شرکت فرانسوی تالس برای همکاری در حوزه نیمهرساناها و مراکز داده فضایی توافق کردهاند.
اما وو معتقد است هرچه تایوان برای شرکای بینالمللی جذابتر میشود، نگرانی چین شدت میگیرد. او گفت: «چین احساس میکند در حال از دست دادن تایوان است، بنابراین میکوشد با هر ابزار ممکن آن را پس بگیرد. در ذهنیت چینی، اگر جایی زمانی چینی بوده باشد، برای همیشه چینی است. این مشکل بزرگی است».
با وجود تنشها، اقتصاد تایوان رونق گرفته و بر اساس دادههایی که امسال از سوی بلومبرگ گردآوری شده، ارزش بازار سهام این کشور از آلمان و فرانسه پیشی گرفته است.
وو در تحلیل خود گفت: «ترس، در یک معنا، چیز بدی نیست. چون میترسیم، خود را آماده میکنیم. تایوان 70 سال است که از سوی چین تهدید میشود، اما با این حال به دموکراسی دست یافته و همچنان ثروتمند شدهایم».
در پاسخ به پرسشی درباره نشست ماه مه میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، نشستی که گفته میشود شی در آن بار دیگر بر ادعای چین نسبت به تایوان تاکید کرده است، وو گفت: «برای ما، سیاست آمریکا اصلا تغییر نکرده» و افزود پس از این دیدار، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا بلافاصله حمایت ایالات متحده از این جزیره را مورد تاکید قرار داد.
پیوند با اروپا
با آن که آمریکا یکی از اصلیترین متحدان تایوان است، اروپا نیز برای این جزیره اهمیتی اساسی دارد.
او گفت: «بر این باورم که اروپاییها تازه دارند متوجه میشوند که نمیتوانیم اجازه دهیم چین برای ما دوستانمان را انتخاب کند».
او ادامه داد: «اروپا طبعا حق دارد دوستان خود را انتخاب کند و انتخاب دوست لزوما به معنای برقراری روابط رسمی دیپلماتیک نیست».
با این حال او اذعان کرد برقراری روابط با اروپا دشوار است و گفت: «چین هر کاری میکند تا راه ما را سد کند».
او افزود: «کشوری به اهمیت تایوان باید در حالت عادی این فرصت را داشته باشد که همه مسائل مهم را به شکل عادی با شما در میان بگذارد، اما ما نمیتوانیم این کار را انجام دهیم، به همین دلیل هم طبعا کار دشوار است».
او در عین حال افزود: «اما اگر دوباره به نتایج نگاه کنیم، میبینیم که فرصتهای بیشتری برای گفتوگوهای کمسروصدا میان تایوان و اروپا به وجود آمده است. این تا حدی به خاطر ابتکار عمل انسان است، میتوانیم انواع و اقسام قالبها را برای همکاری با یکدیگر تصور کنیم».
او تاکید کرد: «تایوان نیازی ندارد اعلام استقلال کند» و افزود که تایوان شبیه هنگکنگ نیست، چون ارتش و سیاست خارجی خودش را دارد.
او گفت: «ناچاریم توازنی بسیار دشوار را حفظ کنیم؛ از یک سو باید از دموکراسی و شیوه زندگی خود دفاع کنیم و از سوی دیگر نباید بیش از حد چین را تحریک کنیم، در عین حال باید در جهانی حرکت کنیم که حتی وقتی میکوشد بیطرف بماند، در عمل بیطرفیاش به سود چین تمام میشود».
اما وو از اروپا نمیخواهد برای تایوان وارد جنگ شود، او درخواست دوستی دارد.
او گفت: «وقتی ازدواج میکنید از همسرتان نمیپرسید آیا حاضر است برای شما بمیرد یا نه. شما یک رابطه میسازید، با هم کار میکنید و از دل آن، نیرویی طبیعی شکل میگیرد».
وو در پایان گفت: «همین حالا داستانی تایوانی در حال نوشته شدن است و من به تابآوری مردم تایوان ایمان زیادی دارم».