فهرست بستن

چشم دوختن به صفحه نمایش گوشی و تبلت چه تأثیری بر مغز کودکان دارد؟

تنها ‌در یک نسل، دوران کودکی دیجیتالی شده است. حتی قبل از اینکه بچه‌ها بتوانند کلماتی‌‌ چون ‌”سلام ” را ادا کنند، آن‌ها همواره در مواجهه با گوشی‌های هوشمند، تبلت و سیلی از محتوای تعاملی هستند. به طور میانگین کودکان کوچک‌‌‌تر از 2 سال حدود 40 دقیقه در روز به صفحه‌های نمایش نگاه می‌‌کنند و این مقدار با گذشت سال‌ها افزایش یافته است. محققین تخمین می‌‌زنند که تقریبا نیمی از نوجوانان آمریکایی همواره و به طور مداوم آنلاین هستند.

گسترش استفاده از صفحات نمایش و تاثیر بالقوه آن‌ها، نگرانی‌هایی را نیز برانگیخته است. انجمن پزشکان اطفال آمریکا توصیه کرده‌ که کودکان زیر 18 ماه جدای‌ از چت تصویری در مواقع خاص، از صفحات نمایش (گوشی، تبلت، تلویزیون و غیره) دور نگه داشته شوند. گزارش این گروه در سال 2016 در مورد استفاده کودکان‌ از رسانه‌های نوین و فضای مجازی، مخاطراتی ‌‌از قبیل کم خوابی تا ضعف مهارت‌های زبانی را به عنوان اثرات جانبی احتمالی این امور ذکر کرده است. برای مقابله با این امر بسیاری از والدین ساکن منطقه سیلیکون ولی به عنوان مهد تکنولوژی جهان، از جمله بزرگان تکنولوژی مانند مارک زاکربرگ مدت زمان استفاده از صفحه نمایش کودکان خود را محدود کرده‌اند.

اما تحقیقات در مورد عواقب استفاده بیش از حد از صفحات نمایش بر رشد واقعی مغز هنوز در فاز اولیه خود به سر می‌برد. برخی دانشمندان در حال تحقیق درباره این امر هستند که چگونه کودکان نوپا اطلاعات را از صفحه‌ نمایش دریافت کرده و پردازش و تحلیل می‌کنند. برخی دیگر از محققان نیز درحال بررسی این موضوع هستند که آیا استفاده از گوشی‌های هوشمند در بین نوجوانان به مسائل سلامت روانی مرتبط است یا خیر. حتی برخی دیگر نیز در حال بررسی دقیق‌تر بر روی تأثیر بازی‌های ویدیویی به عنوان یکی از پرمخاطب‌ترین محتواها در بین بچه‌ها می‌باشند. پیشرفت‌های‌ صورت گرفته در تکنیک‌های اسکن مغزی با رزولوشن بالا، دانشمندان را قادر می‌سازد تا بتوانند بررسی نمایند که چگونه مغز کودکان و نوجوانان تحت تاثیر سال‌ها بازی کردن بازی‌هایی مانند “کال‌آف‌دیوتی” شکل گرفته‌اند.

هدف از پروژه‌های مختلف پاسخ دادن به یک سوال اساسی است : “افزایش میزان غرق شدن در این تکنولوژی‌ها چه تاثیری بر مغزهای منعطف و در حال رشد کودکان دارد؟

کودکان نوپا، صفحات نمایش و واقعیت

شاید آن‌ها در حال تماشای آخرین قسمت کارتون مورد علاقه خود در آیپدشان باشند و یا درحال جیغ و داد از سر ذوق به چهره خندان پدر که از کنفرانسی در آن سوی دنیا در حال اسکایپ کردن با آن‌ها است. صفحات نمایش می‌توانند به همان اندازه که مورد توجه ما قرار گرفته‌اند، مورد توجه کودکان زیر 7 سال و همچنین کودکان نوپا نیز قرار گیرند. اما تحقیقات اخیر حاکی از آن است که ممکن است افراد با سن پایین اطلاعات زیادی از این تجربیات کسب نکنند. جورج تروزس یکی از روانشناسان دانشگاه وندربیلت می‌گوید: “به طور کلی برای کودکان زیر 3 سال یادگیری از ویدیو یا محتواهای دیگر صفحات نمایش به نسبت یادگیری چهره به چهره مطالب دشوارتر می‌باشد.”

بخش عمده‌ای از تحقیقات نشان می‌دهد که برخلاف کودکان بزرگ‌تر، کودکان نوپا و خردسالان میزان یادگیری کمتری از این صفحات به نسبت تعاملات دو طرفه و متقابل با افراد دارند که اصطلاحا به آن کسر ویدئویی (Screen Ratio) می‌گویند. در اوایل دهه 1980، محققان کشف کردند که کودکان مهارت‌های زبان را به انداره مناسب و خوبی از نمایش‌هایی مانند “Sesame Street”، در حالی که یک بزرگسال نیز با آن‌ها در حال تماشا بوده، می‌آموزند. یک مطالعه دیگر که در سال 2007 در مجله “روان‌شناسی رسانه‌ها” منتشر شد، نشان داد که کودکان نوپا با تماشای تلویزیون به راحتی کلمات جدید را یاد می‌گیرند. با این حال برخی مطالعات نیز نشان داده‌اند که چت تصویری با آنچه که در آن والدین به شکل واقعی با فرزند خود تعامل دارند نیز متفاوت می‌باشد. در مطالعه‌ای در سال 2018، تروزس که متخصص کودکان و رشد آن‌ها در سال‌های اولیه  است، درصدد بررسی این امر بر می‌آید که آیا دریافت نکات بر روی یک صفحه نمایش برای کودکان نوپا کافی است یا خیر؟

محققان به بررسی 176 کودک نوپا، در رنج سنی 23 تا 32 ماه، برای دریافتن اینکه کودکان چگونه می‌توانند نام یک شی جدید را یاد بگیرند، پرداختند. آن‌ها چهار حالت مختلف را در نظر گرفتند:

  • فردی در تعامل رو در رو با کودک
  • یک فرد به صورت حضوری در حال خواندن یک متن بدون پاسخ دادن و به صورت یک طرفه
  • تصویری ضبط ‌شده از یک فرد که در حال خواندن همان متن است
  • یک فرد در حال تعامل با کودک در چت تصویری

سپس به بچه‌ها گفتند که نام شی‌ای که در صحبت‌ها شنیدند را بگویند. این تیم از محققان متوجه شدند که علیرغم گروه سنی، کودکان نوپا نام آن شی را در هیچ‌ یک از حالت‌هایی که آموزش از طریق صفحه نمایش بود یاد نگرفتند. سوال این است که دقیقا چه اتفاقی می‌افتد؟

به طور مختصر، برای دانش آموزان کوچکی که هنوز در حال یادگیری در مورد جهان هستند آنچه در یک صفحه نمایش نشان داده می‌شود واقعی نیست و بنابراین نمی‌تواند اطلاعات قابل ‌توجهی در مورد واقعیات را ارائه نمایند. تروزس بیان می‌نماید که: ” اگر چیزی بر روی صفحه نمایش واقع شده باشد، برای کودکان کوچک‌تر به یاد آوردن آن دشوارتر می‌باشد. تروزس بیان می‌نماید که : ” در حالی که صفحات نمایش ممکن است برای یادگیری اطلاعات جدید ایده‌آل نباشند، برنامه‌های چت تصویری مانند فیس تایم می‌توانند به کودکان نوپا کمک کنند که ارتباطات خود را با دیگران منعطف‌تر کرده و تقویت نمایند و این پدیده‌ای است که می‌تواند برای ارتباط احساسی آن‌ها بسیار مناسب ‌باشد .” اما حتی با وجود این که صفحات نمایش ممکن است به کودکان کمک کنند تا ارتباطات اجتماعی برقرار کنند، تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که آن‌ها هم چنین ممکن است با مخاطرات و ریسک‌های عصب شناسی مرتبط با رشد مغز، مواجه گردند. یک مطالعه در ماه نوامبر امسال بر روی  مغز پیش‌ دبستانی‌ها با استفاده از اسکن ام‌آرآی نشان داد که استفاده از صفحه نمایش ساختار ارگان مغزی آنها را تغییر داده ‌است و استفاده بیشتر از صفحه نمایش با مقادیر کم‌تر ماده سفید مغزی (بافت فیبر مانندی که بخش‌های مختلفی از مغز را بهم مرتبط می‌کند)، ارتباط دارد. این ماده با توسعه توانایی‌های در حال ظهوری مانند سواد آموزی و مهارت‌های زبانی پشتیبانی می‌کند.

گروه تحقیقاتی بیان می‌نماید که یافته‌های تحقیقات، مقدماتی می‌باشند و با سوالاتی فرای حوزه مطالعاتی مواجه هستند. هرچند نویسنده برجسته جان هاتن، پزشک متخصص اطفال و محقق در بیمارستان کودکان سینسیناتی می‌گوید: “کودکان در حال تماشا کردن والدین خود و میزان استفاده آن‌ها از صفحات نمایش هستند و این چیزی است که ما در مطالعات خود نداریم .” او ادامه می‌دهد : “کودکانی که با گذراندن مدت زمان‌های طولانی ارتباط با صفحات نمایش بزرگ می‌شوند، معمولا والدینی داشته‌اند که آن‌ها نیز به مقدار زیاد از صفحات نمایش استفاده می‌کنند. وی همچنین می‌افزاید که ” اگر والدین از روی عادت مدام به صفحات نمایش چسبیده باشند، ممکن است این امر در تداخل با زمانی باشد که باید برای فرزندانشان سپری کنند.  هدف از این مطالعات ترساندن والدین یا وادار کردن آن‌ها به احساس گناه نیست، بلکه واداشتن افراد به فکر کردن است. ما افراد را به صبر کردن در انجام انواع مختلف فعالیت‌ها ترغیب می‌کنیم. این ایده که کودکان باید تا زمانی که آمادگی لازم برای پیشرفت را داشته باشند صبر کنند تا از صفحات نمایش استفاده کنند، ایده کاملا ً مناسبی است .”

 مطالعه بر روی بازی‌های اکشن

ممکن است شما انتظار نداشته باشید که مدت زمانی که یک فرد 12 ساله به بازی “فورت‌نایت” اختصاص می‌دهد، با هدف بهبود مهارت‌های حافظه خود باشد. اما تعدادی از تحقیقات رو به رشد نشان می‌دهند که بازی‌های ویدیویی اکشن ممکن است انواع گوناگون مزایای یادگیری مانند پیشرفت در درک عمیق، تقویت حافظه دیداری، افزایش آگاهی محیطی را ارائه دهند. سی شاون گرین روانشناسی از دانشگاه ویسکانسین که متخصص علوم اعصاب است، می‌گوید : ” بازی‌های اکشن مرتبط با پیشرفت‌هایی در طیف وسیعی از مهارت‌های ادراکی و شناختی می‌باشند.  تمام بازی‌های ویدیویی و یا تمام بازیکنان بازی‌های ویدئویی در این امر یکسان نیستند. اما به دلیل اهمیت هماهنگی چشم و دست‌ها و واکنش‌های سریع در بازی‌های اکشن، آن‌ها مهارت‌های شناختی خاصی را ارائه می‌کنند در حالیکه در ژانرهای دیگر شاهد این موضوع نیستیم. در سال 2007، یک مطالعه روانشناسی نشان داد که دانشجویان کالج که بازیکنان مشتاق و حرفه ای دربازی‌های اکشن بودند، در انتخاب اهداف و عملکرد به نسبت کسانیکه بازیکن نبودند بسیار دقیق‌تر و بهتر عمل کردند. در همان مطالعه، زمانی که بازیکنانی که با بازی‌های اکشن آشنا نبودند، در مجموع 30 ساعت را صرف انجام بازی تیراندازی کردند، مهارت هایشان با افزایشی مشابه بازیکنان دیگر مواجه شد.

در سال 2013، مطالعه‌ای از دانشگاه پادوا در ایتالیا نشان داد که این بازی‌ها می‌توانند به افراد مبتلا به نارسایی درخواندن، با بهبود تمرکز و توجه کمک کنند. در حالی که این تحقیقات در درجه اول شامل بزرگسالان در سن دانشگاهی است، دیگر دانشمندان تاثیر بازی‌های ویدیویی اکشن را بر روی کودکان بررسی نموده‌اند. به طور کلی، این تحقیقات نشان داد که منافع بیشتری از این بازی‌ها متوجه کودکان است. مطالعه سال 2010 بر روی کودکان 7 تا 17 ساله نشان داد که گیمرها بهتر از همتایان خود می‌توانند بر روی چندین شی بطور همزمان تمرکز نمایند. در عین حال باید بدانیم، تحقیقات در مورد کودکان اغلب به خاطر ژانر محتوایی خشن و مختص بلوغ یافتگان در این بازی‌ها نسبتا کم است.

در حال حاضر دانشمندان قادر به اندازه‌گیری تغییرات ساختاری در مغز گیمرها از طریق تکنولوژی تصویربرداری هستند. تکنیک‌های معمول شامل انواع خاصی از ام‌آر‌آی مانند مدلی که تغییرات ساختاری را با اندازه‌گیری نحوه حرکت آب در مغز و فعالیت الکتریکی ترسیم می‌کند. مطالعه‌ای در سال 2017 با استفاده از اسکن ام‌آرآی، اتصالات بیشتری را در ماده سفید مغز گیمرها نشان داد. محققان گمان می‌کنند که این اتصالات ممکن است سبب بهبود مهارت‌های شناختی و حرکتی در میان گیمرها شود.

مشکلات بالقوه بازی‌های ویدیویی نیز موضوع بحث‌های جدی بوده‌ است. بسیاری از بازی‌های اکشن به دلیل محتوای تند و محرک خود مورد انتقاد قرار می‌گیرند. برخی مطالعات نشان می‌دهند که بازی‌های خشن ممکن است باعث افزایش پرخاشگری بین نوجوانان شود. اما مطالعه‌ای در سال 2018 در مجله نیچر بر روی بازی GTA نشان داد که بازیکنان بعد از دو ماه بازی کردن، هیچ تاثیر منفی را تجربه نکردهاند. تاکنون، محققان نتوانستهاند ارتباط علمی بین بازی‌های خشن و اقدامات خشونت‌آمیز جنایی پیدا کنند.

استرس گوشی هوشمند

در این دوره تا زمانی که کودکان به سن نوجوانانی می‌رسند، بیشتر آن‌ها به افراد کهنه کار و با تجربه در زمینه رسانه‌های اجتماعی همچون اسنپ چت، اینستاگرام و تیک تاک و غیره تبدیل شده‌اند و به طور فزاینده‌ای به نظر می‌رسد که آن‌ها از اینکه گوشی‌های هوشمند خود را کمی بیش از حد چک می‌کنند، آگاه‌اند. طبق یک نظرسنجی سال 2018، بیش از نیمی از نوجوانان آمریکایی بین 13 تا 17 سال می‌دانند که زمان زیادی را صرف گوشی‌های خود می‌کنند و نزدیک به 60 درصد از آن‌ها زمانی که گوشی هوشمند خود را به همراه ندارند، احساس نگرانی، تنهایی و یا ناراحتی می‌کنند.

یک مطالعه دیگر در سال 2018  نشان داد که ممکن است رسانه‌های اجتماعی ارتباطی مستقیم با اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی (ADHD) داشته باشند. مراکز کنترل و پیش‌گیری بیماری‌ها تخمین زده‌اند که اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی (ADHD) حدود 10 درصد از تمام کودکان زیر 18 سال آمریکایی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. این بیماری با مشکلات رفتاری، اختلالات یادگیری، اضطراب و افسردگی مرتبط می‌باشد. طبق نظر محققان، هر‌چه بیشتر نوجوانان از دستگاه‌های دیجیتال استفاده کرده و رسانه‌های اجتماعی را چک ‌کنند، به احتمال بیشتری علائم اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی (ADHD) را که شامل بی‌توجهی و بی‌قراری است از خود نشان می‌دهند.

در طی دوران نوجوانی، مغز در حال توسعه مسیرهای عصبی می‌باشد که بر کنترل، توجه، برنامه‌ریزی و دیگر کارکردهای سطح بالاتر تاثیر می‌گذارند. دکتر لونتال پیشنهاد می‌کند که قرار گرفتن در معرض گوشی‌های هوشمند، جایی که انگیزه‌های ما بلافاصله با تعداد لایک‌ها و کامنت‌های ما افزایش می‌یابد، می‌تواند در توانایی نوجوانان اختلال ایجاد کند که اغلب با اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی (ADHD) مرتبط است. در حال حاضر، والدینی که به دنبال شفافیت درباره تاثیر تکنولوژی بر روی فرزندانشان هستند، ممکن است پاسخ‌های آسانی پیدا نکنند. با این وجود، تروزس معتقد است که پاسخ این سوال در استفاده متعادل از تکنولوژی است. او می‌گوید: ” این فناوری‌ها اربابان ما نیستند بلکه تنها ابزار هستند و شاید این یکی از پیام‌های بزرگی باشد که بدانیم بچه‌ها نباید از صفحات نمایش ترسانده شوند. صفحات نمایش تنها ابزاری هستند که باید به شیوه درست از آن‌ها استفاده شود.”

تاثیر صفحه نمایش بر ذهن کودکان

راهنمایی‌های پزشک اطفال در مورد کودکان و صفحات نمایش

جان هاتون، یک پزشک اطفال و محقق در بیمارستان کودکان سینسیناتی می‌گوید: “وقتی که یک آیپد را در اختیار یک کودک قرار می‌دهید، شما فقط به آن‌ها یک اسباب‌بازی نمی‌دهید بلکه آن آیپد واقعا ابزار قدرتمندی است، حتی بسیار قدرتمندتر از کامپیوترهایی است که 30 سال پیش انسان را به فضا پرتاب کرده است! با اینکه ممکن است کودکان به سرعت خود را با تکنولوژی جدید وفق دهند، اما این بدان معنا نیست که آن‌ها می‌دانند که چه زمانی و چگونه از آن‌ها استفاده کنند.

در اینجا چند نکته از هاتسون برای راهنمایی‌ درمورد کودکان و صفحات نمایش بیان می‌کنیم:

آرام پیش بروید. به کودکان پیش‌دبستانی، به تدریج انواع مختلفی از رسانه‌ها را معرفی کنید که مناسب تر هستند و آن‌ها را به یادگیری تشویق کنید.

به کودکان کمک کنید محتوای مناسب خود را انتخاب کنند. در حالی که مهم است که انتخاب‌های کودک خود را محدود کنید، با این حال به آن‌ها مقداری کنترل در مورد آنچه تماشا می‌کنند نیز بدهید. به عنوان مثال، از آن‌ها بپرسید که آیا ترجیح می‌دهند سیندرلا را تماشا کنند یا کارتون ماشین‌ها را؟ این کار بهتر از این است که به آن‌ها اجازه دهید هرکاری می‌خواهند انجام دهند.

دستگاه‌های هوشمند را در یک مکان مرکزی نگه دارید. شما باید بتوانید نحوه استفاده کودکان از گوشی و تبلت را بررسی کنید. هاتن می‌گوید: ” اجازه ندهید که کودکان با تبلت‌هایشان تنها شوند.” وی می‌افزاید: ” من هرگز اجازه نمی‌دهم که این دستگاه‌ها به اتاق‌خواب کودک بروند.”

تجربیات دنیای واقعی را از دست ندهید. هاتن می‌گوید: ” مسئله فقط محدود کردن استفاده از دستگاه‌های هوشمند نیست، به این نکته توجه کنید که گوشی‌ها در حال جایگزین شدن چه فعالیت‌هایی هستند؟ سعی کنید آن فعالیت‌های سالم و آموزنده،‌ مثل بازی کردن، نقاشی کشیدن و یا حل کردن پازل‌ها را در برنامه کودکان خود بگنجانید”.

Let’s block ads! (Why?)

لینک منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.