قدرت و نوآوری در عرصه هوانوردی نظامی همواره در حال پیشرفت بوده است. در این مقاله به بررسی ۵ تا از قدرتمندترین موتورهای جت جنگنده که تاکنون ساخته شدهاند، میپردازیم.
صنعت هوافضا، از زمان معرفی نخستین جت جنگنده عملیاتی جهان در جنگ جهانی دوم ، مسیری پرشتاب از تحول را طی کرده است. موتورهای اولیه مانند Junkers Jumo 004 با رانش ۱,۹۸۰ پوند، پایهگذار این پیشرفت بودند، اما موتورهای جت پیشرفته امروزی قابلیتهایی فراتر از تصور ارائه میدهند و نبردهای هوایی مدرن را تعریف کردهاند.
پرَت اند ویتنی F135: ضربان قلب F-35
شرکت پرَت اند ویتنی (Pratt & Whitney) موتور F135 را قدرتمندترین و پیشرفتهترین موتور جت جنگنده تاریخ معرفی میکند. این موتور با تولید رانش خیرهکننده بیش از ۴۰,۰۰۰ پوند، قلب تپنده جنگنده نسل پنجمی F-35 Lightning II است.
F-35 با این موتور میتواند به سرعتی معادل ۱,۲۰۰ مایل بر ساعت دست یابد و سقف پروازی بیش از ۵۰,۰۰۰ فوت داشته باشد. موتور F135 که در برنامه Joint Strike Fighter سال ۲۰۰۱ معرفی شد، دارای ویژگیهای پیشرفتهای از جمله قابلیت کاهش ردیابی حرارتی و پایش عملکرد داخلی است.
موتور F119: قدرت مانور فوقالعاده
موتور F119 پرت اند ویتنی (Pratt & Whitney F119)، با قابلیت سوپرکروز خود، نقش حیاتی در مانورپذیری بالای جنگنده F-22 رپتور ایفا میکند. هر یک از دو موتور F119-PW-100 این جنگنده ، رانشی معادل ۳۵,۰۰۰ پوند تولید میکنند که مجموعاً به ۷۰,۰۰۰ پوند میرسد.
F119 همچنین از قابلیت تغییر بردار رانش تا حدود ۲۰ درجه بهره میبرد که به خلبان F-22 امکان کنترل دقیق و انجام مانورهای پیچیده را در هنگام برخاست و فرود میدهد. این ویژگیها F-22 رپتور را به یکی از چالاکترین و قدرتمندترین موتورهای جت جنگنده جهان تبدیل کرده است.
AL-41F1S: قلب تپنده سوخو-۳۵
در میان نوآوریهای روسیه، موتور AL-41F1S نیروی محرکه جنگنده قدرتمند Su-35 است. این موتور با استفاده از پسسوز، رانشی تا ۳۲,۰۰۰ پوند تولید میکند و بخش حیاتی از قابلیتهای چشمگیر Su-35 محسوب میشود.
شرکت روستک این مدل را یک جنگنده نسل ۴++ میداند که بهجز طراحی پنهانکار، مشخصاتی معادل جنگندههای نسل پنجم دارد. AL-41F1S به Su-35 امکان سوپرکروز، دستیابی به سرعت بالای ماخ ۲ و قابلیت تغییر بردار رانش را میدهد که آزادی عمل بیشتری در فرود بر باندهای کوتاه فراهم میکند.
موتور EJ200: محصول همکاری اروپایی
موتور EJ200 نتیجه همکاری کنسرسیوم بینالمللی یورو جت (EUROJET) است که شامل شرکتهای بزرگی چون رولز-رویس میشود. این موتور، قلب تپنده جنگنده Eurofighter Typhoon است و با پسسوز، ۲۰,۰۰۰ پوند رانش تولید میکند.
EJ200 با تمرکز بر وزن کم و نگهداری آسان طراحی شده؛ بهطوریکه تا ۱,۲۰۰ ساعت پرواز بدون نیاز به تعمیرات عمده، کارایی دارد. نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (Royal Air Force) از دو موتور EJ200 در تایفون استفاده میکند که اولین بار در عملیات الامای سال ۲۰۱۱ به کار گرفته شدند. انتظار میرود این موتور در آینده نیز نقش مهمی در توسعه توان نظامی اروپا داشته باشد.
XF9-1: افق جدید فناوری ژاپن
موتور XF9-1 ژاپن، نمادی از نوآوریهای چشمگیر در آسیا است که پتانسیل تأثیرگذاری عظیمی بر آینده توسعه موتورهای جت جنگنده دارد. این موتور که توسط شرکت IHI ساخته شده، با پسسوز، به رانش قابل توجه ۳۳,۰۰۰ پوند میرسد و یکی از پیشرفتهترین موتورهای توربوفن پسسوز در سطح جهانی است.
اگرچه XF9-1 هنوز عملیاتی نشده، اما انتظار میرود که خانواده موتورهای XF9-1 در آینده به رانشی بیش از ۴۴,۰۰۰ پوند دست یابند. این موتور بهعنوان یک نامزد احتمالی برای جنگنده نسل پنجمی Advanced Medium Combat Aircraft هند در نظر گرفته شده است.
