یک استارتاپ چینی مدعی توسعه رابط مغز و رایانهای است که بدون باز کردن جمجمه و از مسیر رگهای خونی وارد مغز میشود و میتواند فرایند کاشت آن را به حدود ۱۰ دقیقه کاهش دهد؛ با این حال، این فناوری تاکنون فقط روی گوسفند آزمایش شده و ادعای کاشت ۱۰ دقیقهای هنوز در انسان به اثبات نرسیده است.
به گزارش سیناپرس، یک استارتاپ چینی مدعی است که کاشت تراشه مغزی آن تنها ۱۰ دقیقه زمان میبرد و نیازی به جراحی جمجمه نیز ندارد. رابط مغز و رایانه مبتنی بر رگ خونی شرکت استرمد (StairMed) میتواند از نظر سرعت، از جراحی حدودا دو ساعته نورالینک پیشی بگیرد؛ اما این دستگاه هنوز وارد مرحله آزمایشهای انسانی نشده است.
ایمپلنتهای مغزی، مانند نمونههایی که شرکت نورالینک (Neuralink) متعلق به ایلان ماسک میسازد، معمولا به جراحی باز جمجمه نیاز دارند. اما یک استارتاپ چینی میگوید میتواند این مرحله را کاملا کنار بگذارد و دستگاه خود را از طریق یک رگ خونی وارد مغز کند؛ فرایندی که بنا بر گزارشها میتواند تنها ۱۰ دقیقه طول بکشد.
شرکت فناوری استر مد مستقر در شانگهای، یکی از چندین شرکتی است که این رویکرد را دنبال میکنند؛ رویکردی که در شرایط تلاش چین برای گسترش صنعت داخلی رابطهای مغز و رایانه (BCI) در حال توسعه است.
سریعتر از نورالینک
برخلاف ایمپلنت نورالینک که به یک ربات جراحی نیاز دارد تا جمجمه را باز کند و رشتههای الکترودی بسیار ظریف را مستقیما در بافت مغز قرار دهد، دستگاه استرمد از طریق یک رگ در گردن وارد بدن میشود و از مسیر شبکه عروقی خود را به مغز میرساند.
دوان وانرو، پزشک بیمارستان ژوانوو، میگوید که جراحی که چهار یا پنج سال تجربه داشته باشد، میتواند این دستگاه را تنها در ۱۰ دقیقه در جای خود قرار دهد؛ زمانی بسیار کمتر از حدود دو ساعتی که ربات جراحی نورالینک در نخستین جراحی انسانی این شرکت در سال ۲۰۲۴ برای باز کردن جمجمه و کاشت ایمپلنت نیاز داشت.
این شرکت طی یک سال گذشته بیش از ۱.۱ میلیارد یوان، معادل حدود ۱۶۳ میلیون دلار سرمایه جذب کرده و شرکتهای تنسنت (Tencent) و علیبابا (Alibaba) نیز از حامیان آن بودهاند.
با این حال، رویکرد مبتنی بر رگ خونی این شرکت تاکنون فقط روی گوسفندها آزمایش شده است و هنوز آزمایشهای انسانی آغاز نشده است؛ بنابراین رقم ۱۰ دقیقه در حال حاضر یک هدف اعلام شده است، نه نتیجهای که در انسان به اثبات رسیده باشد.
استارمد نخستین شرکتی نیست که به دنبال توسعه رابط مغز و رایانه مبتنی بر رگهای خونی است. شرکت آمریکایی سینکرون پیش از این دستگاه خود را که استنترود نام دارد، در قالب آزمایشهایی در آمریکا و استرالیا، از سال ۲۰۲۳ روی ۱۰ بیمار کاشته است.
دستگاه سینکرون داخل یک رگ خونی نزدیک قشر حرکتی مغز قرار میگیرد و سیگنالهای عصبی را از طریق دیواره رگ دریافت میکند. در مقابل، استرمد میگوید ایمپلنت طراحی شده این شرکت از رگ خونی خارج میشود و در قسمت بیرونی آن مستقر میشود.
به نقل از ایسنا، روشی که به جای چند ساعت، تنها چند دقیقه زمان ببرد، طبیعتا امکان استفاده و گسترش بسیار آسانتری در بیمارستانها خواهد داشت. احتمالا به همین دلیل است که استرمد پیش از آنکه دادههای مربوط به بیماران انسانی در اختیار داشته باشد، روی رقم ۱۰ دقیقه تاکید میکند.
استرمد هنوز باید ثابت کند که دستگاه و روش انتقال آن به مغز واقعا کارایی دارند؛ کاری که سینکرون با رویکردی مشابه، سالهاست در حال انجام آن است.
